F-ACT Jeugd

Landelijk Platform (F)ACT Jeugd is een van de platforms die functioneert in het kader van F-ACT Nederland en houdt het bestuur van F-ACT Nederland regelmatig op de hoogte van de activiteiten van (F)ACT Jeugd.

De doelgroep jeugd lijkt te vragen om verschillende aanpassingen op het reguliere ACT-model. Ten eerste moet er – nog meer dan bij reguliere ACT – aandacht zijn voor het systeem. De hulpverleners hebben bij de behandeling van de jonge cliënten te maken met de ouders als opvoeders en gezagsdragers. Bij kinderen en jongeren die in aanmerking komen voor ACT zijn bovendien vaak veel risicofactoren in de gezinssituatie aanwezig. De percentages van ouders met psychische problemen of verslavingen zijn hoog en misbruik of mishandeling komt veel voor (Assan e.a., 2008). Het lijkt daarom essentieel om ouders en andere familieleden intensief te betrekken bij de behandeling. De familie dient niet alleen op de hoogte te zijn van de behandeling van de jongere en daarbij betrokken te worden, maar zou indien nodig zelf als systeem behandeld moeten worden, net als bij Multi Systeem Therapie (MST). ACT vertoont veel overeenkomsten met MST. Beide methodes lijken tot goede resultaten te leiden voor jongeren met ernstige psychiatrische problemen (Lamb, 2009; Sheidow e.a., 2004; Santos e.a., 1995). Bovendien zou een systeemtherapeut deel uit moeten maken van het ACT-team, zodat er voldoende expertise is op het gebied van gezinsrelaties en de behandeling van complexe systemen.

Ook speelt communicatie een belangrijke rol; contact met cliënten via sms en e-mail is gewenst (Braem, 2009) en er is veel aandacht nodig voor de samenwerking met steunsystemen (Verhaegh e.a., 2007). Daarnaast dient meer accent te worden gelegd op de verschillende levensgebieden. Voor de ontwikkeling van jongeren is een opleiding of baantje van groot belang (Otter, Verschuur & Schell, 2009). In het ACT-team moet behalve een ruime beschikbaarheid aan arbeidsrehabilitatiedeskundigheid voldoende expertise zijn op het gebied van onderwijs en opleidingen. Ook huisvesting vraagt speciale aandacht, want door de jonge leeftijd zijn de mogelijkheden hiervoor beperkt (Otter, Verschuur & Schell, 2009).

In verschillende studies wordt vermeld dat de leeftijd problemen met zich meebrengt voor de diagnostiek en daarmee de toelatingscriteria voor ACT (McGrew & Danner, 2009; Kwaak & Kramer, 2009). Behandelaars hebben een terughoudendheid om diagnoses te stellen bij jonge mensen, omdat zij nog in ontwikkeling zijn. Bovendien is vaak nog geen duidelijkheid over de problematiek, omdat de cliënten voorheen tussen wal en schip vielen wat betreft de hulpverlening. Diagnostiek vraagt dus meer specifieke aandacht dan bij de reguliere ACT. Een ruime inzet van kinder- en jeugdpsychologen in het team is daarom onmisbaar.

Opvallend aan het zorgaanbod bij ACT voor jeugdigen is dat soms meer nadruk wordt gelegd op groepsinterventies. In het onderzoek van Ganier (1998) werd ACT aangevuld met groepstherapie en in het OPUS-project (Petersen e.a., 2005) met sociale vaardigheidstraining.

Een ander verschil met de reguliere ACT, ten slotte, is dat de zorg eindig is. De jongere kan de doelgroep ontgroeien qua leeftijd en moet, indien hij nog zorg nodig heeft, doorstromen naar de reguliere zorg of ACT voor volwassenen. Door een gebrek aan follow-up onderzoek is het niet bekend hoe lang cliënten gemiddeld in zorg gehouden moeten worden om de positieve effecten te behouden.

Bij ACT Vroegpsychosezorg werd oorspronkelijk gedacht dat enkele jaren Early Intervention in de kritieke periode een definitieve gunstige wending zou kunnen bewerkstelligen. De resultaten van recente longitudinale studies wijzen er echter op dat actieve intensieve behandeling over een langere periode moet worden voortgezet om de behaalde verbeteringen vast te houden. Hoe lang precies is nog onduidelijk.

Voor verder informatie verwijzen wij u naar Modelbeschrijving (F)ACT Jeugd van het Trimbosinstituut. De modelbeschrijvingen zijn te downloaden (voor leden en niet-leden) via de webwinkel van het Trimbosinstituut (www.trimbos.nl/webwinkel/productoverzicht-webwinkel). Wanneer u een modelbeschrijving in boekvorm wenst dan gelden hiervoor de normale tarieven, zoals vermeld in de webwinkel.

Contactgegevens Platform F-ACT Jeugd: Karin Bonouvrie, ondersteuner platform, tel 06-228 63 152, mail karin.bonouvrie@ziggo.nl

Doelstelling van het platform is doorontwikkeling en verspreiding van ACT Jeugd en FACT Jeugd als belangrijkste organisatiemodel van jeugdhulpverlening in Nederland voor kinderen en jeugdigen met complexe zorgvragen en/of zorgmijding.

Verslagen en andere documenten van platform  (F)ACT Jeugd zijn te vinden onder downloads.

 

1e Landelijke Kennis- en inspiratiedag F-ACT Jeugd dd 10 maart 2017

Zie presentaties bij ‘downloads’ van ‘Platform F-ACT Jeugd’.