Diversiteit naar aanleiding van FACT congres Rivierduinen sept 2024 – door bestuurslid van F-ACT Nederland en ervaringsdeskundige John Jongejan
Aan het begin van mijn loopbaan als ervaringsdeskundige was ik de patiënt met een ernstige psychiatrische aandoening. Ik had meerdere psychoses gehad en lange opnames meegemaakt. Het was niet alleen de aandoening die mij anders maakte dan de gemiddelde mens maar er waren meer zaken die belemmerend waren voor mijn herstel. Ik ervaarde armoede en had een uitkering op bijstandsniveau. Ook woonde ik in een buitenwijk die niet als goed bekend stond. Ik had geen beroep geleerd. Werk lukte vaak niet omdat ik anders was dan de rest. Ik belandde in de sociale werkvoorziening maar zelfs daar vond ik mijn plek niet. Mijn andere seksuele geaardheid maakte dat ik last kreeg van meer stigmatisering wat ik al ervaren had als gevolg van mijn psychosegevoeligheid. Mijn gay vrienden maakten ook geen contact meer na mijn laatste psychose. Mijn familie woonde in een andere provincie. Ik moest veel zelf doen en voor mezelf opkomen in de samenleving. De hulp en ondersteuning van de GGZ was helpend. Het gaf me jammer genoeg wel het idee dat ik geen gewone burger was. Ik had dan alleen nog maar de rol van patiënt, want alles in mijn bestaan was GGZ. Ik deed werk in een sociaal restaurant van de GGZ en mijn sociale contacten lagen voor een groot deel allemaal in de GGZ. Als mijn etniciteit en geloof daarbij ook nog anders dan gemiddeld was geweest had ik alle vinkjes tegen. Het is goed om dit te realiseren wanneer je bij FACT nieuwe cliënten krijgt, want het ervaren van stigma van anders zijn in de samenleving kan iemand meer last geven dan de aandoening zelf. FACT moet dan ook een democratiserende factor zijn, door dit gegeven van tegen de stroom inzwemmen bespreekbaar te maken bij naastbetrokkenen en ketenpartners. Daarbij komt nog dat FACT werknemers uit een andere groep dan de witte Nederlander een kans moet geven om een rol te hebben op de werkvloer van FACT. Immers zij hebben meer affiniteit met de doelgroep van FACT en kunnen zich beter inleven en verwoorden naar anderen toe wat de cliënt nodig heeft. Het is dan zeker opvallend dat bijv psychose veel voorkomt bij mensen met een diverse achtergrond. Ik heb me weten te ontworstelen uit de tegenslag en stigma die ik ervaarde als patiënt met EPA maar dit geldt zeker niet voor iedereen. Wellicht is dit een mooi, belangrijk onderwerp om diversiteit te bespreken in een intervisiemoment van een FACT-team. Dat kan inzichten geven die misschien maken dat je een cliënt die een andere achtergrond heeft beter begrijpt en daardoor passender kunt helpen.